يک_ کوچهپسکوچههاي شهر نجف را قدم ميزدم به قصد گمشدن. از شما چه پنهان، گمشدن را دوست دارم؛ نه براي گمشدن، بلکه براي پيدا شدن. بعد از دو ساعت پيادهروي ميان کوچههاي باريک و تودرتو، به راستهبازاري آشنا رسيدم. ميداني! نجف، شهر مناسبي براي گمشدن نيست؛ زود پيدا ميشوي. تلاشم را کردم، اما نشد. لابلاي ازدحام، قهوهخانه اي ديدم کهنه و خلوت. روي نيمکتِ جلوي در نشستم و قليان و قهوه سفارش دادم. چند دقيقه طول کشيد تا قليان آماده شد. مشغول پک زدن بودم که قهوهجي روبهرويم ظاهر شد، دله مسي را خم کرد و جرعهاي در فنجان بيدسته ريخت و دستم داد. سرکشيدم. تلخي قهوه بيمقدمه بر زبانم نشست، اما بويي غير از قهوه نيز به مشامم ميرسيد؛ بويي که بر قهوه و هل و ادويههاي بازار و حتي بوي بدن عابران غالب بود. کمي دورتر، ازدحامي نامتحرک بود؛ جمعيتي که دور چيزي حلقه زده بود. ايستادم تا يک قدم پيش بروم و سرک بکشم، اما پاهايم چسبناک شد و ديرتر از من آمد. به زير پا نگاه کردم؛ جويي از خون روان بود و من بر آن قدم گذاشته بودم. تازه فهميدم آن بوي گسِ شبيه آبنمکِ سُرخورده روي زنگارِ آهن از چيست. خودم را به ميانه حلقه رساندم و با شتري سر بريده چشم در چشم شدم. نميدانم چرا در اين لحظه ياد مسعود بهنود و مصاحبهاش با سایه افتادم؛ همان مصاحبه ای که بهنود نظر سايه را درباره مرگ پرسيد و سایه در جواب گفت: «من اصلاً مرگ را داخل آدم حساب نميکنم. شما تا زماني که زنده هستيد، اصلاً با مرگ روبهرو نميشويد. موقعي که مرگ ميآيد، شما ديگر حضور نداريد که آن را حس کنيد. پس اصلاً نميدانيد مرگ يعني چه.»
دو_ روز تولد براي بعضي شروع است، اما براي من درنگ است. درنگي براي لوليدن لابلاي کلمات، براي پيدا شدن. بجاي شمع و آرزو، يکعالم فکر و خيال در سرم تاب ميخورد. بيش از اينکه شروع سالي جديد از عمرم باشد و بنشينم به ترسيم چشمانداز، ايستادهام به مرور تمام اتفاقاتي که در گذشته افتاده. به آدمهايي فکر ميکنم که ديگر نيستند، به اينکه چقدر گذشت و چقدر مانده! به اينکه تا اينجا دوام آوردم؛ بعدش چه!
سه_ من هم همينطور آقاي سايه. مرگ را آدم حساب نميکنم. مرگ شتري ست که وسط بازار خوابيده و از پشت سرش هم خبر ندارد، اما من با رد خون زير پايم چه کنم! با بوي خون ماسيده در مشامم چه کنم! با بوي آتش و دود و باروت و خاک و خاکستر مانده در شهر چه کنم! با آنها که از دور، برايم جنگ ميخواهند چهکنم! با اينها که در اطرافم آرزوي مرگ دارند چه کنم!
چهار_ دارم با خودم زمزمه ميکنم:
بيدل، من از وجود و عدم کردم انتخاب
بي اختيار مردن و ناچار زيستن